Dershanede ders programı nasıl hazırlanır?

Dershanede ders programı kurmak, yılın en çok vakit yiyen işlerinden biri. Çoğu kurumda bu iş bir kişinin üzerinde ve günlerce sürüyor.

Sürenin uzamasının sebebi genelde işin zorluğu değil, yanlış sırayla yapılması.

Neden bu kadar zorlaşıyor

Üç kısıt aynı anda geçerli olmak zorunda:

• Bir öğretmen aynı saatte iki yerde olamaz
• Bir sınıf aynı saatte iki ders alamaz
• Bir derslik aynı saatte iki sınıfa verilemez

Buna bir de öğretmenlerin müsaitlik durumu ekleniyor: yarı zamanlı çalışanlar, başka kurumda dersi olanlar, belirli günleri kapalı olanlar.

Elle kurulan programda bu kısıtlar tek tek kontrol edilmiyor; kurulum bittikten sonra çakışmalar ortaya çıkıyor ve program baştan ele alınıyor.

Doğru sıra

1. Önce kısıtları yazın, dersleri değil

Çoğu kurum doğrudan ders yerleştirmeye başlıyor. Oysa önce kimin ne zaman müsait olmadığı yazılmalı. Kısıtları en başta yazmak, sonradan çıkacak çakışmaların çoğunu baştan engelliyor.

2. Sabit olanları yerleştirin

Yeri değişemeyecek dersler var: tek öğretmeni olan branşlar, dışarıdan gelen hocanın günü, laboratuvar gerektiren dersler. Bunlar önce oturmalı.

3. Yükü dengeleyin

Bir sınıfın bütün ağır derslerini aynı güne toplamak, programın kâğıt üzerinde çalışıp sahada çalışmamasına yol açıyor. Sayısal dersleri haftaya yayın.

4. Esnek olanları en son dağıtın

Birden fazla öğretmeni olan branşlar en sona kalmalı: elinizde kalan boşlukları onlarla doldurursunuz.

5. Etütleri programın parçası sayın

Etüt saatlerini "sonra bakarız" diye bırakmak, dönem başladıktan sonra nöbet çizelgesi kurmak zorunda kalmak demek.

Değişiklik geldiğinde

Programın asıl sınavı kurulduğu gün değil, bir öğretmen izin aldığı gün.

Elle kurulmuş bir programda tek bir değişiklik zincirleme etki yapıyor ve çoğu kurum programı baştan kuruyor. Kısıtları tanımlanmış bir sistemde ise değişiklik yerel kalıyor: sistem hangi hücrelerin taşınabileceğini zaten biliyor.

Programı yayınlamadan önce

• Çakışma uyarısı kalmadığını doğrulayın
• Her öğretmenin haftalık ders saatini kontrol edin
• Sınıf bazlı çıktıyı alıp gözle bir kez okuyun

Program yayınlanmadan öğretmen ekranı boş görünür. Öğretmenler "sistem çalışmıyor" derse önce programın yayınlanıp yayınlanmadığına bakın.

Yazılımla ne değişiyor

Egitimdio'da ders programı bir tablo giriş ekranı değil, kısıt tabanlı bir motor: hoca müsaitliği, sınıf kapasitesi ve şube dengesi tanımlandıktan sonra otomatik doldurma öneri üretiyor, siz üzerinde düzeltme yapıyorsunuz. Çakışma kontrolü her adımda çalışıyor.

Ayrıntı için ders programı dokümantasyonuna bakabilirsiniz.